حادثه ساختمان پلاسکو. ایران تسلیت

حادثه ساختمان پلاسکو

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری فارس، ساختمان پلاسکو یکی از ساختمان‌های بزرگ و تجاری تهران که قدمت 53 ساله دارد که صبح امروز دچار آتش سوزی گسترده شده بود.

از این ساختمان 17 طبقه به‌عنوان اولین ساختمان مرتفع و مُدرن ایران یاد می‌شود.

سخنگوی سازمان آتش نشانی: اعزام 10 ایستگاه با 200 آتش نشان

جلال ملکی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس گفت:‌ صبح امروز آتش‌سوزی در ساختمان پلاسکو به سامانه آتش‌نشانی شهر تهران اعلام و مأموران 10 ایستگاه آتش‌نشانی به همراه وسایل و تجهیزات به محل حادثه اعزام شدند. ضمن اینکه 15 تانکر آب به همراه 200 آتش نشان هم اکنون در حال اطفا حریق هستند. 

وی افزود: ساختمان پلاسکو از طبقه هشتم به بعد دچار حریق شده و دود بسیاری از این ساختمان متصاعد شده است.  

آلودگی هوای تهران مانع از دیده شدن دود شدید ناشی از این حریق گسترده در فواصل دوردست است. 

وی گفت: با توجه به اینکه ساختمان پلاسکو به صورت کامل در بخش پوشاک و البسه فعالیت می‌کند، آتش‌نشانان باید برای جلوگیری از گسترش آتش، از چند بخش وارد عمل می‌‌شدند که با انجام سریع این کار اکنون آتش تحت کنترل و مهار شده اما با این حال عملیات هنوز پایان نپذیرفته است. 

آتش نشان در دقایق اولیه عملیات موفق شدند ده‌ها نفر را نجات دهند

وی یادآور شد: 6 نفر هم که به دلیل دود و آتش به لبه‌های پنجره‌های پناه برده بودند با استفاده از نردبان هیدرولیکی نجات یافتند. همچنین تاکنون 2 نفر مصدوم هم که به دلیل دود گرفتگی مصدوم شده‌ بودند تحویل عوامل اورژانس شده‌اند. 

اعمال محدودیت‌های ترافیکی در محل

شدت حادثه به حدی است که ترافیک در این خیابان را دچار مشکل و اختلال کرده و دود ناشی از حادثه نیز آسمان این منطقه را فراگرفته است.

ملکی افزود:‌ دود این آتش سوزی هنوز وجود دارد اما به رنگ سفید است که این نشان از مهار آتش و تحت کنترل بودن آن است. ضمن اینکه با مهار دامنه آتش،‌ خطر سرایت به مکان‌های دیگر وجود ندارد.

پلیس راهور هم به دلیل شدت آتش سوزی و حجم بالای خودروهای امدادی و آتش نشان در محل محدودیت‌های ترافیکی در خیابان جمهوری، چهارراه استانبول و خیابان سعدی اعمال کرده است و کلیه وسایل نقلیه باید از خیابان سی تیر به سمت شمال تهران حرکت کنند. 

در همین حال تعداد زیادی از خودروها و عوامل امدادی شامل آتش نشانی و اورژانس تهران در محل حادثه حاضر هستند.

م

عاون عملیات اورژانس تهران هم از استقرار 2 دستگاه آمبولانس و یک دستگاه اتوبوس آمبولانس در محل آتش سوزی ساختمان پلاسکو خبر داد. 

وی اظهار داشت: پس از آتش سوزی ساختمان پلاسکو، 8 دستگاه آمبولانس، 7 موتورلانس و 2 دستگاه اتوبوس آمبولانس در محل حاضر شدند.

اورژانس تهران: مصدومیت 25 آتش نشان 

فراهانی افزود: 8 آتش نشان دچار دود گرفتگی شدند که یک نفر از آنها به بیمارستان منتقل و ما بقی در محل درمان شدند.

این در حالی است که برخی رسانه‌ها تعداد مصدومین آتش نشان را 25 نفر اعلام کرده‌اند. 

اما با این حال حسن عباسی سخنگوی اورژانس تهران در گفت‌وگو با فارس، با بیان اینکه عوامل اورژانس 2 مصدوم را تحویل گرفته‌اند گفت:‌ یکی از مصدومین آتش نشان است که به دلیل دود گرفتگی به بیمارستان پارس منتقل شده و مصدوم بعدی هم با انجام اقدامات درمانی به صورت سرپایی مداوا و ترخیص شد. 

وی تصریح کرد: بیمارستان‌های اطراف در حالت آماده باش هستند.

یکی از خبرنگاران فارس که در محل مستقر است به ما گفت: قسمتی از ساختمان پلاسکو در ساعت 11 ریزش کرده و چند نیروی آتش نشان زیر آوار گرفتار شده‌اند که از سرنوشت آنها خبری در دست نیست. 

 

همچنین برخی از اخبار حاکی از آن است که 4 طبقه از پلاسکو دوباره آتش گرفته که هنوز این خبر از سوی مراجع ذی‌صلاح مورد تایید قرار نگرفته است. 

همچنین حدود 38 آتش نشان در این حادثه گیر افتاده‌اند. 

 

ساختمان پلاسکو دیگر وجود ندارد

آرام معاون عمرانی فرمانداری تهران در گفت‌وگو با فارس اعلام کرد که هنوز از تعداد مصدومین و فوتی‌ها این حادثه خبری در دست نیست ولی احتمالا تمامی مصدومین آتش نشان بوده‌اند. 

همچنین ابوالفضل قناعتی عضو شورای شهر تهران در گفت‌وگو با فارس افزود: ساختمان پلاسکو بسیار قدیمی بوده و مقررات ایمنی ساختمان در آن رعایت نشده است. 

وی تصریح کرد: علت حادثه باید بررسی شود ولی احتمال اینکه به دلیل استفاده زیاد از آب برای اطفای حریق و سنگین شدن وزن ساختمان، باعث ریزش ساختمان شده است وجود دارد.

حضور شهردار تهران در محل حادثه 

قالیباف برای برررسی دقیق تر موضوع و امداد رسانی بهتر در محل حادثه حاضر شد.

این در حالی است که در اطراف محل حادثه خطوط تلفن همراه با مشکل ارتباطی رو به رو است. 

 

تدابیر شدید امنیتی پلیس در کنار دو سفارت خانه انگلیس و ترکیه
حلقه امنیتی مأموران ناجا در اطراف سفارت‌های نزدیک به محل حادثه پلاسکو شکل گرفته است.

 

خبرنگاران اجازه ورود نیافتند

عوامل ناجا از ورود خبرنگاران و مردم به محدوده ساختمان پلاسکو ممانعت کردند.

 

معاون امنیتی استاندار تهران

سفارتخانه ای که در اطراف مجتمع پلاسکو وجود داشت تخلیه شدند.

 

خبرنگار فارس: بوی سوختگی شدید اجناس پارچه‌ای و سیم‌های برق فضای چهارراه استانبول را پر کرده است.

برخی منابع می‌گویند، حدود 300 نفر از جمله آتش نشان، مالکان ساختمان تجاری پلاسکو و سایر عوامل امدادی و درمانی و ستاد بحران شهرداری تهران به هنگام فرو ریختن در ساختمان حضور داشتند.

 

خبرنگار فارس: برخلاف تلاش مأموران پلیس برای دور کردن مردم از منطقه، مغازه داران حاضر به ترک محل و دور شدن نیستند.

 

موسوی رئیس اورژانس تهران: ما از نخستین دقایق در محل حاضر بودیم و همکارانمان همچنان در محل حاضر هستند و تا کنون 37 نفر مصدوم داشته‌ایم.

 

خبرنگار فارس: سردار ساجدی نیا رئیس پلیس تهران بزرگ و سردار مهماندار رئیس پلیس راهور تهران در محل حادثه حاضر شدند.
تعداد زیادی از مأموران یگان ویژه تلاش می‌کنند تا امنیت در منطقه برقرار شده و مردم عادی را از منطقه دور کنند.


ملک مدیریت بحران منطقه 12: از ابتدای وقوع حادثه در محل حادثه بودیم البته جزئیات زیادی در دست نیست اما آتش سوزی از ضلع شمال شرقی ساختمان شروع شده است. در حال حاضر مأموران آتش نشانی در حال بازگشایی معابر هستند.

خبرنگار فارس: با تعامل سردار ساجدی نیا خبرنگاران به داخل محل حادثه رفتند و مشاهده کردند که تعداد زیادی از دستگاه‌های هیدرولیکی به محل اعزام شده‌اند و در تلاش برای گشایش معبری برای ورود به ساختمان هستند.

خبرنگار فارس: احمد مسجد جامعی از اعضای شورای شهر تهران هم به محل حادثه آمد تا به روند امداد رسانی کمک کند.

 

خبرنگار فارس: مأموران به دنبال بازگشایی معبر از شرق ساختمان هستند. حضور جدی و گسترده یگان ویژه با مدیریت سردار بیگی.

 

نگرانی و گریه برخی از مأموران آتش نشانی

خبرنگار فارس: احتمال نشتی گاز در منطقه باعث قطع گاز منطقه شده است و به دلیل احتمال وقوع حادثه‌ای دیگر تلاش برای متفرق کردن مردم ادامه دارد.

 

عابدی جانشین پلیس راهور تهران بزرگ: مردم با توجه به پایان ساعت طرح ترافیک در ساعت 13 به منطقه جمهوری نیایند و از مردم می‌خواهیم در این منطقه تردد نکنید؛  به احتمال زیاد تا آخر امروز محدودیت ترافیکی در خیابان جمهوری ادامه خواهد داشت. در کل خیابان جمهوری از حافظ و کارگر تردد را محدود کرده‌ایم و  از جنوب هم در میدان امام خمینی(ره) از شرق در بهارستان و مخبر الدوله و از شمال هم میدان فردوسی محدودیت وجود دارد؛ فروشگاه‌های اطراف محل حادثه تعطیل بوده و فعالیتی در آنجا انجام نمی‌شود.

شهادت 30 آتش نشان 

یک منبع آگاه در گفت‌وگو با خبرنگار فارس گفت: براثر ریزش ساختمان پلاسکو احتمالا 30 نفر از آتش نشانانی که به داخل ساختمان رفته بودند شهید شدند.

پ

یرحسین کولیوند: 45 نفر از مصدومان به صورت سرپایی درمان شدند و در حال حاضر امداد رسانی ادامه دارد.

معاون عملیات اورژانس تهران: تاکنون هیچ جنازه ای از داخل ساختمان پلاسکو خارج نشده است و تمام مصدومان آتش نشان هستند همچنین عملیات آوار برداری توسط آتش نشانی ادامه دارد.

ساجدی نیا: 2 نفر از عوامل پلیس تهران بزرگ در این حادثه مصدوم شده‌اند.


خبرنگار فارس: براساس اظهارات حاضرین در محل حادثه دو نفر از خبرنگاران و عکاسان نیز در زیر آوار مانده‌اند.

گفته می‌شود قرار است از سگ‌های زنده یاب برای پیدا کردن مفقودین در حادثه استفاده شود.


ملکی سخنگوی اورژانس تهران: پیرو آتش سوزی صبح امروزی به دلیل گستردگی آتش و شدت گرما و حرارت ساختمان سست شده و فرو ریخت. 
چند انفجار شدید در لحظاتی قبل از فروریختن ساختمان پلاسکو رخ داد و بعد ساختمان شروع به ریزش کرد.

خبرنگار فارس: ازدحام جمعیت در حوالی ساختمان پلاسکو، بعضی از کسبه و خانواده های آنها با چشمانی گریان در حوالی ساختمان فرو ریخته پلاسکو حضور دارند. ازدحام جمعیت موجب کند شدن خدمات رسانی امداد رسانان و آتش نشانان به مصدومان شده است.

برق و گاز محدوده ساختمان پلاسکو قطع شده است و تمامی نیروهای امدادی و انتظامی در محل حادثه حضور دارند.

دانشجویان دانشکده افسری هم برای کنترل امنیت منطقه به محل حادثه آمدند.

شنیده می‌شود که تعداد کشته‌ها به بیش از 50 نفر خواهد رسید؛ گفته می‌شود حداقل 4 نفر از خبرنگاران و عکاسان در محل فروریختن ساختمان بوده‌اند اما از سرنوشتشان خبری در دست نیست.

خبرنگار فارس: سردار مهماندار درباره محدودیت‌های ترافیکی که از صبح اجرا شده گفت: به دنبال گسترش محدودیت ها هستیم.

ملکی سخنگوی آتش نشانی شهر تهران: هنوز تعداد دقیق آتش‌نشانان حاضر در ساختمان مشخص نشده است در حال بررسی هستیم.

از ساعات اولیه اقدام به تخلیه ساختمان های اطراف کردیم بعید است کسی در ساختمان مجاور که پارکینگ بود مصدوم شده باشد.

لودرهای آتش نشانی به محل حادثه رسیدند.
 

خبرنگار فارس: سردار محمدیان رئیس پلیس آگاهی تهران بزرگ در محل حادثه حاضر شد.

مدیر بیمه‌های آتش سوزی بیمه ایران: از روز شنبه آماده ارائه خسارت به مغازه‌های دارای بیمه نامه هستیم. حدود 100 مغازه از پاساژ پلاسکو دارای بیمه بودند.


خبرنگار فارس: بیش از 70 نفر تاکنون مصدوم شده‌اند. هنوز هیچ یک از مقامات دولتی در محل حادثه حاضر نشده‌اند.

 

یزدانی معاون شهردار تهران: تشکیل ستاد مدیریت بحران، هنوز آمار دقیق زیر آوار ماندگان مشخص نیست، ماشین های آوار برداری در محل حادثه.

خبرنگار فارس: با دستور پلیس تهران بزرگ همه مغازه‌های خیابان‌های اطراف نظیر منوچهری، جمهوری لاله زار و اطراف تعطیل شدند.


خبرنگار فارس: عکاس فارس سالم از ساختمان خارج شده است. البته یکی از عکاسان خبری از زیر آوار بیرون کشیده شد.

خبرنگار فارس: مردم از محل حادثه دور شده‌اند؛ جرثقیل‌ها در حال آوار برداری هستند.

 

روایت جواد هادی عکاس خبرگزاری فارس: روابط عمومی آتش نشانی به ما اجازه نمی داد وارد ساختمان بشویم ولی با اصرار وارد شدیم...ماموران آتش نشانی مدام می گفتند امکان ریزش ساختمان وجود دارد.

به سختی تا طبقه هفتم رسیدیم و از فعالیت آتش نشانان و آتش تصویر گرفتیم. چند دقیقه قبل از ریزش ساختمان همه ما را بیرون کردند. نزدیک به 30 – 40 آتش نشان همچنان در طبقه هفتم مشغول اطفا حریق بودند. نکته نگران کننده حضور نزدیک به تعدادی از مردم عادی بودند که در طبقه همکف مشغول فیلمبرداری بودند. ده دقیقه پس از خروج من ساختمان ریزش کرد.

 

ساجدی نیا: از ساعت 11 صبح ساختمان پلاسکو فرو نشست؛ تمامی دستگاه‌های امدادی و عملیاتی در محل حادثه حضور دارند، ابتدا آتش در طبقات فوقانی بود، تعدادی از عوامل آتش نشانی در زیر آوار هستند اما عملیات نجات ادامه دارد، از مردم خواهش میکنم تجمع نکنند

هیچ خودروی امدادرسانی با مشکل مواجهه نشده است،ممکن است آوار برداری یک روز کامل به طول انجامد.

استاندار تهران در محل حادثه حضور پیدا کرد.

ه

اشمی استاندار تهران در خصوص امنیتی بودن این حادثه گفت: این حادثه فقط آتش سوزی بوده و به هیچ وجه موضوع امنیتی در کار نبوده است.

وی افزود: دستگاه‌های امدادرسانی و خدماتی از لحظتی اولیه بروز حادثه در محل حاضر بودند ضمن اینکه شهردار تهران هم به عنوان رئیس مدیریت بحران شهر تهران شخصا در این حادثه حضور داشته است.
وی درخصوص اطلاع رسانی دقیق درباره این حادثه گفت: ما جلال ملکی را به عنوان سخنگوی این حادثه معرفی کرده‌ایم.
هاشمی تصریح کرد: عملیات آوار برداری آغاز شده اما آمار دقیق وجود ندارد.
استاندار تهران گفت: در گذشته اخطارهای زیادی درباره مشکلات این ساختمان اعلام کرده بودیم.

 

ابوالفضل قناعتی، عضو هئیت رئیسه شورای اسلامی شهر تهران گفت: شهرداری تهران بارها به مسئولان ساختمان پلاسکو در رابطه با نا ایمن بودن سازه تذکر داده بود. متاسفانه مسئولان این ساختمان به هیچ یک از تذکرات کتبی شهرداری پاسخ نداده و نسبت به ایمن سازی سازه اقدام نکردند. علاوه بر نا ایمن بودن سازه ساختمان پلاسکو، برخی از ساختمان‌های اطراف این بنا نیز نا ایمن بوده و آنها نیز تذکراتی را دریافت کرده‌اند.

جلال ملکی درباره انفجار یک تانکر گازوئیل در محل حادثه که باعث ریزش ساختمان شده است گفت: حین اطفا حریق اجناس و اموال زیادی در حال سوختن بود که به یک باره انفجار بزرگی رخ داد و در نهایت منجربه ریزش ساختمان شد ولی اینکه دلیل این انفجار تانکر گازوئیل در محل بوده باید بررسی شود.

خبرنگار فارس:  شهریاری سرپرست دادسرای امور جنایی تهران، مهرنیا سرپرست دادسرای ناحیه دوازده و تورک معاون دادستان تهران در محل حادثه حاضر هستند.

شهریاری سرپرست دادسرای امور جنایی تهران عمدی در کار نبوده است، دستورات قضایی لازم صادر شده است.

قالیباف شهردار تهران: با ابراز تأسف از این حادثه باید بگوییم آتش در ساعت 7:59 به سامانه اتش نشانی اعلام شد و در عرض دو دقیقه مأموران رسیدند.

همکاران در حین خاموشی آتش همه تلاششان این بود که به طور کامل مردم را از محل خارج کنند.


به طور روشن بگویم که به شایعات توجه نکنند درست است که پاساژ بزرگ بوده اما همه مردم تخلیه شده‌اند.

وی گفت: شایعات تعداد خیلی اندکی وجود داشته باشند اما بیشتر کسانی که داخل بوده‌اند مأموران آتش نشانی بوده اند.


تماس موبایلی چند آتش نشان از موتورخانه پلاسکو مبنی بر زنده بودن آنها

چند نفر از آتش نشان محبوس شده در موتورخانه ساختمان پلاسکو با تلفن همراه خود با همکاران خود تماس گرفته و اعلام کردند که زنده هستند.

 

هجوم مردم تهران برای اهدای خون

مردم تهران بعد از بروز حادثه آتش سوزی و ریزش ساختمان پلاسکو با حضور انبوه خود در ساختمان‌های انتقال خون تلاش کردند تا خون خود را برای کمک به مصدومان اهدا کنند.

رئیس جمهوری با ابراز تأسف از حادثه پاساژ پلاسکو در دستوری خطاب به وزیر کشور خواستار تسریع در امدادرسانی، جبران خسارت به حادثه دیدگان و همچنین بررسی علل وقوع این حادثه شد.

 

دستور ویژه برای حضور آتش نشانان کرجی

مسئول روابط عمومی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری کرج اعلام کرد که ماموران آتش نشانی کرج با تجهیزات ویژه برای امداد رسانی در ساختمان آسیب دیده پلاسکو ساعتی پیش عازم تهران شدند.

گاز پیکنیکی و یا اتصالی برق علت بروز حادثه

همدانی معاون امنیتی . انتظامی استاندار تهران به خبرنگار فارس در خصوص علت بروز حادثه گفت: به نظر می ردسد به دلیل روشن بودن گاز پیکنیکی و یا اتصالی برق آتش سوزی رخ داده است.

 

سخنگوی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به اینکه ساختمان پلاسکو به هیچ عنوان گازکشی نبوده است، گفت: علت حادثه هنوز مشخص نیست اما گاز ساختمان‌ها و مناطق اطراف حادثه تا اطلاع بعدی قطع خواهد بود.

 

کپسول‌های اطفای حریق خالی بود


مجتبی درودیان رئیس اتحادیه پیراهن دوزان و پیراهن فروشان تهران هم در این رابطه به فارس، گفت: نسبت به این موضوع مشاهده عینی ندارم اما بر اساس اطلاعاتی که از حاضرین در لحظه آتش‌سوزی در این ساختمان کسب کرده‌ام آتش‌سوزی در طبقه دهم ساختمان و به علت نشت گاز پیک‌نیک اتفاق افتاده است. به طوری که در اوایل صبح امروز یک نفر از کسبه‌ها در زمان ورود به محل کار خود کلید برق را می‌زند در حالی که اتاق به علت نشت گاز پیک‌نیک پر گاز بوده، انفجار رخ می‌دهد.

رئیس اتحادیه پیراهن دوزان و پیراهن فروشان تهران، گفت: افرادی که در مراسم زیارت عاشور این ساختمان حضور داشته‌اند متوجه وقوع حریق در طبقه دهم ساختمان می‌شوند که بلافاصله برای خاموش کردن آن از طریق کپسول‌های اطفای حریق اقدام می‌کنند که متوجه می‌شوند کپسول‌های موجود در آن محل شارژ نداشته و خالی هستند.

درودیان تصریح کرد: در این ساختمان قدیمی 17 طبقه که امروز بر اثر آتش‌سوزی فروریخت، 600 واحد صنفی فعال وجود داشت که بیش از 400 واحد آن عضو اتحادیه پیراهن‌دوزان و پیراهن فروشان بودند و بقیه واحدها هم جزء اتحادیه خیاطان بوده‌اند.

وی با ابراز نگرانی برای آتش‌نشانان و سایر افراد زیر آوار مانده، گفت: نمی‌توان از خسارت اقتصادی این ساختمان برآوردی داشت اما با توجه به اینکه در ماه‌های آخر سال قرار داریم معمولا کسبه مغازه‌های خود را برای فروش بهاره آماده می‌کنند و می‌توان تخمین زد که در هر واحد صنفی حداقل بین 100 تا 200 میلیون تومان کالا وجود داشته است.

جهانگیری معاون اول رئیس جمهور و سید حسن هاشمی وزیر بهداشت  در محل حادثه/ 

اسحاق جهانگیری: امیدواریم که دستگاه‌های اجرایی با هماهنگی هم آوار برداری را ادامه بدهند.

رئیس اتحادیه پیراهن دوزان و پیراهن فروشان تهران در گفت‌‌وگو با فارس گفت: در ساختمان پلاسکو 600 واحد صنفی فعال وجود داشت که بیش از 400 واحد آن عضو اتحادیه پیراهن‌دوزان و پیراهن فروشان بودند و بقیه واحدها هم جزء اتحادیه خیاطان بوده‌اند.
مجتبی درودیان گفت: با توجه به اینکه در ماه‌های آخر سال قرار داریم معمولا کسبه مغازه‌های خود را برای فروش بهاره آماده می‌کنند و می‌توان تخمین زد که در هر واحد صنفی حداقل بین 100 تا 200 میلیون تومان کالا وجود داشته است.

ذخایر خونی برای کمک به حادثه دیدگان ساختمان پلاسکو مساعد است/ نیازها را رسماً اعلام می‌کنیم

مدیرعامل سازمان انتقال خون استاندار تهران با اشاره به مراجعه مردم جهت اهدای خون برای کمک به حادثه‌دیدگان ساختمان پلاسکو گفت: شرایط ذخایر خونی طبیعی است و اگر نیازی برای اهدا باشد رسماً آن را اعلام می‌کنیم.

قالیباف سال ۹۲ درخواست پلمب ساختمان های ناایمن را از شورا داشت/درخواست مسکوت ماند

عضو هیأت رئیسه شورای شهر با اشاره به حادثه آتش سوزی در ساختمان نا ایمن و فرسوده پلاسکو گفت: قالیباف در سال ۹۲ بعد از حادثه دلخراش جمهوری درخواست پلمب ساختمان های ناایمن را از شورا داشت.

بهائیت؛ پیش به سوی جنگ با خدا!

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ رِبا در لغت به معنای زیادی سود آمده و یا همان زیادی سودی که وام دهنده، از قرض خود می‌گیرد. رِبا یکی از اَرکان موجودیت نظام سرمایه‌داری غارت‌گر (مخصوصاً زرسالاران یهود) را تشکیل می‌دهد. همان‌گونه که می‌دانیم، ادیان الهی از رِبا به شدت نهی کرده و در دین مبین اسلام رِبا، به جنگ با خدا و رسول، تعبیر شده است: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنينَ" فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ... [بقره/279-278]؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا بترسید و زیادی ربا را رها کنید اگر به راستی اهل ایمانید" پس اگر ترک ربا نکردید آگاه باشید که به جنگ خدا و رسول او برخاسته‌اید....».
اما حسینعلی نوری (معروف به بهاءالله)، با نادیده گرفتن این سیره، رِبا را در مسلک خود جایز اعلام می‌دارد؛ هم‌چنان که اشراق خاوری به نقل از او می‌نویسد: «در لوح زین المقربین می‌فرمایند...: اکثری از ناس به این فقره مشاهده می‌شوند. چه اگر رِبحی در میان نباشد، اُمور مُعطل و مُعوق خواهد ماند. نفسی که موفق شود با هم‌جنس خود یا هم‌وطن خود و یا برادر خود مدارا نماید و یا مراعات نماید به دادن قرض الحسن، کمیاب است. لذا فضلاً علی العباد (منتی بر بندگان) رِبا را مثل معاملات دیگر که ما بین ناس متداول است قرار فرمودیم. یعنی ربح نقود از این حین... حلال و طیب و طاهر است».[1] در ادامه به بررسی چند اشکال پیرامون این حکم بهائیان می‌پردازیم.
اشکال اول: ملاحظه نمودیم حسینعلی بهاء، با توجه به آن‌که از رِبا در کتاب آسمانی قرآن، به جنگ با خدا تعبیر شده، از این عمل به حلال و طَیّب یاد کرده و حتی جواز آن را مِنّتی بر گردن بندگان نامیده است. در حالی که او با این حکم، باید منّتش را بر سر سرمایه‌داران فُزون‌خواه و نزول‌خوار می‌گذاشت. چرا که در صورت تجویز رِبا، آن‌ها هستند که خِشت طلا روی هم می‌چینند و مردم نیازمند و عادی که حسینعلی بهاء از آنان به عِباد تعبیر کرده، روز به روز به خاک سیاه می‌نشینند.
اشکال دوم: حسینعلی بهاء مدعی می‌شود که مردم به رِبا محتاج‌اند! و حال آن‌که مردم به قرض و وام محتاج‌اند. لذا می‌توان این نیاز را به وسیله‌ی قرض‌الحسنه برطرف ساخت و به جای تجویز رباخواری، ثروت‌مندان را ترغیب نمود تا در حَد توان، به یاری نیازمندان بشتابند و به آن‌ها وام بدون بهره دهند. چرا که جواز رِبا، مانع از حسّ نوع‌دوستی و انجام کار خیر در جامعه می‌شود؛ هم‌چنان که امام محمّدباقر (علیه‌السلام) فرمودند: «إنَّما حَرَّمَ الله عَزَّوجَل الرِبا لِئلا یذهَب المَعروف [2]؛ خداوند ربا را حرام کرد تا کار خیر (قرض‌الحسنه) از بین نرود».
اشکال سوم: آیا پیامبر خودخوانده‌ی بهائیان غافل از آن بوده، در جامعه‌ای که ربا در آن مذموم است و پول‌ها به سوی قرض‌الحسنه هدایت می‌شوند، در فرض جایز شمردن ربا، برخی به اُمید رِباخواری، از پرداخت قرض‌الحسنه امتناع می‌ورزند!
اشکال چهارم: آیا حسینعلی آگاه نبود که رِبا موجب رکود اقتصادی و مانع جریان هدایت ثروت، در مسیر تولید و تجارت می‌شود؛ هم‌چنان که امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «لَو کانَ الرِبا حَلالاً لَتَرَکَ النّاس التجارات و ما یَحتاجُونَ إلیه.[3] اگر ربا حلال بود هر آیینه مردم، داد و ستدهای مورد نیازشان را ترک می‌کردند».
اما در پایان باید دانست که ادیان آسمانی، همیشه درصدد از بین بردن شیوه‌های نادرست و زیان‌بار در زندگی بشر و جایگزینی آن‌ها با شیوه‌های مشروع و سودمند بوده‌اند. نه این‌که به صِرف رواجِ آن شیوه‌ی ناصحیح در جامعه، به آن تمکین کرده و مردم را نسبت به آثار سوء آن، در غفلت گذارند. 

پی‌نوشت:

[1]. عبدالحمید اشراق خاوری، گنجینه حدود و احکام، نسخه الکترونیکی، ص 203-202.
[2]. علامه مجلسی، بحارالأنوار، بیروت: مؤسسة الوفاء، 1404 ق، ج 100، ص 120.
[3]. ابن بابویه قمی، من لایحضره الفقیه، قم: انتشارات جامعه‌ی مدرسین، 1413 ق، ج 3، ص 567.

ازدواج با محارم در دین زرتشت، آری یا خیر؟

ا

ز جمله بحثها و مواردی که زرتشتیان نسبت به جوامع و ادیان با آن مواجه هستند ، بحث ازدواج با محارم است که زمان زیادی است که این ایراد بر جامعه زرتشتیان نسبت داده می شود و در این بین دو دسته نظریات وجود دارد:

عده ای که عمده آنها زرتشتی هستند ، این ازدواج را در دین زرتشت رد می کنند و بیان می دارند که چنین ازدواجی در ایران باستان و دین زرتشت وجود ندارد.

در مقابل، عده ای که بر این باورند، در دین زرتشت ازدواج با محارم وجود داشته، به چند متن از منابع زرتشتیان اشاره کرده اند.

ابتدا قولی از افرادی که ازدواج با محارم در دین زرتشت را قبول ندارند بیان می کنم:

سوال:

آیا دین زرتشت ازدواج محارم را جایز می داند؟

پاسخ کوروش نیکنام:

خیر، زرتشتیان زناشویی با نزدیکان را ندارند . یکی از تهمت های ناروای دشمنان فرهنگ ایران، ازدواج با محارم در سنت ایران باستان است که دروغی بیش نیست ، در مورد بینش زرتشت دراین باره به هات 53 از گات ها بیندیشیم که پیام آور ایران به دخترش پورچیستا می گوید جاماسب ( که از نزدیکان نیست وبیگانه است ) به خواستگاری تو آمده است من او را در دین داری تایید می کنم ولی تو با خردمندی و اختیار اگر مایلی او را به شوی خود بپذیر. و این نشان از باور به سنت زن و شویی در فرهنگ زرتشتیان است.و هیچگاه در تاریخ زندگی زرتشتیان ازدواج با نزدیکان مشاهده نشده است .

نکته :

در مورد پاسخ کوروش نیکنام چند نکته قابل تامل است:

۱-آقای نیکنام به جای اینکه پاسخ سوال را بیان کند ، آن را تهمت می داند!! سوال در مورد بحث ازدواج با محارم و باید آقای نیکنام پاسخ شبهات را بدهد ولی بجای آن این مطلب را تنها تهمت می داند و از پاسخ دادن آن به نوعی طفره می دهند.

۲-آقای نیکنام تنها موردی از اشو زرتشت و دخترش را بیان می کند و آن را دال بر  فرهنگ زرتشتیان می داند و نتیجه می گیرد که در تاریخ زندگی زرتشتیان ازدواج با نزدیکان نبوده است. آیا به نظر شما این پاسخ کاملی می باشد ؟

حال سوالی باقی است که آیا پاسخ نیکنام در جواب سوال ، درست می باشد ؟ آقای نیکنام در عوض پاسخ ، این مقوله را تایید می کنند و بهتر می بود بجای بیان سخن زرتشت در مورد ازدواج ، شبهه را بیان می داشتند.

در ادامه ، قول آقای آذر گشتسب که ازدواج محارم را در ایران باستان و دین زرتشت قبول ندارند بیان می شود، در حالی که این مطلب هم خالی از ایراد نمی باشد.
آقاى آذرگشتسب مى گوید: یكى از اتهاماتى كه به پدران نامدار ما نسبت داده اند تهمت نارواى زناشوئى با نزدیكان است كه از سوى دشمنان ایران و افرادى كه از مذهب ایرانیان باستان اطلاع عمیق نداشته اند، به نیاكان نامدار ما وارد آمده و آنها را به ارتكاب این عمل زشت ، متهم نموده اند. این افتراء نخست از سوى یونانیان كه با پدران ما دشمنى دیرینه داشته اند به منظور خاصى به آنها نسبت داده شد و قرنها بعد پس از آنكه خاك پاك ایران لگدكوب سم ستوران اعراب گردید، اینان نیز تا آنجا كه توانستند به این آتش دامن زدند، و در قرن اخیر چند تن از خاورشناسان و اوستادانان غربى ، با پیدا كردن واژه اوستائى ((فیتودت)) به خیال خودشان به این موضوع - تهمت - صحه گذاشتند، و ما اینك مى كوشیم تا به این تهمت ناروا كه پایه و اساسى ندارد با عقل و منطق جواب گوئیم و براى اینكه نوشته و ترتیب خاصى برخوردار باشد،........ به تهمت هاى وارده یكى پس از دیگرى با دلیل و منطق پاسخ مى گوئیم ، .........

بررسی سه مورد تاریخی:

۱-ازدواج كامبوزیا (کمبوجیه) با خواهر خود
نخستین نویسنده اى كه راجع به این موضوع مطلبى نوشته و این تهمت را به پادشاه بزرگ هخامنشى وارد نموده ، هرودت (484-409 پیش از میلاد) است . این نویسنده شرح قضیه را در كتاب خود به این مضمون آورده است : دومین خطایى كه كامبوزیا (کمبوجیه) مرتكب شد، كشتن خواهرش بود كه او را به مصر آورده و با او مانند یك زن زندگى مى كرد، گرچه او خواهرش بود و از یك پدر و مادر.
طرز ازدواج آنها بدین طریق بود كه پیش از این ، ازدواج برادر و خواهر مرسوم نبود؛ ولى كامبوزیا كه عاشق خواهرش شده بود، با اینكه مى دانست كه این كار غیر عادى است ، معهذا نمى توانست از آن چشم بپوشد. بنابراین پس از مدتى ، این مطلب را با قضات سلطنتى در میان نهاد و از آنها چاره جوئى كرد. داوران از پادشاه سه روز مهلت خواستند تا قوانین كشور را بررسى كنند. پس از پایان مهلت به حضور شاه شرفیاب شده ، به عرض رساندند كه در كلیه قوانین موجود نتوانستند قانونى بیابند كه خواهر را بر برادر حلال كند، ولى قانونى وجود دارد كه مى گوید: شاه سایه خدا است و فوق قانون است ! بنابراین او مى تواند به تمایل خود جامه عمل بپوشاند.
آنچه از این نوشته بدست مى آید این است كه در ایران باستان ازدواج با محارم نه سابقه كشورى داشته و نه سابقه در قوانین مذهبى . بنابراین هرودت گفته اش جز یك تهمت بیش نبوده ، ولى متاءسفانه نویسندگان دیگر كه بعد از هرودت آمده اند این مطلب را ناقص و با غرض خصمانه به مذهب زرتشت نسبت داده اند و پدران ما را متهم به عمل زشت ازدواج با محارم نموده اند.

نکته:

در این پاسخ چند مورد وارد می شود:

اولا اگر منظورتون از نداشتن سابقه کشوری ، این است که این مطلب در داخل ایران صورت نگرفته است ، پس خود اشو زرتشت هم که در خوارزم متولد یافته هم از بحث ایران خارج می باشد؟ غیر از این منطقه مصر هم در آن زمان جزو امپراتوری ایران بوده است؟

دوما مطلب شما در مورد تهمت خواندن سخن هرودت هم نوعی تهمت است چون پاسخ قانع کننده ای بیان نداشتید.

سوما، واقعا مطالبی که از ایران باستان و تاریخ و عقاید آن بدست زمان امروزه رسیده به چه طریق بوده است؟ آیا همین یونانی ها و غرب شناسان برای فهم ایران باستان زحمات زیادی نکشیده اند؟

۲-ازدواج اردشیر دوم با دختر خود

نخستین نویسنده یونانى كه به این موضوع اشاره نموده (( كتزیاس )) است كه در سال 440 قبل از میلاد مى زیسته است  نوشته هاى او در دست نیست ، ولى پلوتارك كه در سال 66 بعد از میلاد به دنیا آمده در رابطه با زندگى اردشیر دوم ، پادشاه هخامنشى به استناد گفته كتزیاس ، این پادشاه را متهم به ازدواج با دخترش مى كند. پلوتارك در این باره مى گوید:

اردشیر دوم - ارتاكزرس - یك كار كرد كه كلیه بدى هاى او را نسبت به یونانیان جبران كرد و آن كشتن - تیسافرن - دشمن بزرگ یونان بود كه پادشاه به اصرار مادرش ، پریزاد، تیسافرن را كشت ، و چون پادشاه این كار را به اصرار مادر و طبق تمایلات او انجام داد، مادرش از آن به بعد مى كوشید كه پادشاه را از خود راضى نگهدارد و در هیچ كارى برخلاف میل او رفتار نكند. پریزاد بارها دیده بود كه پادشاه نسبت به یكى از دخترهاى خود - آتوسا - علاقه زیادى دارد ولى مى كوشد كه این عشق و علاقه را از مادر خود و مردم پوشیده دارد. پریزاد، پس از اطلاع از این موضوع كوشید تا نسبت به نوه اش - آتوسا - علاقه بیشترى نشان دهد و هر وقت فرصت مى یافت ، از زیبائى و حسن رفتار او نزد پادشاه سخن فراوان مى گفت و او را لایق پادشاه مى دانست تا سرانجام ، شاه را تحریك كرد تا با او ازدواج كند.

پاسخ آقای آذرگشتسب: در اینجا باز مشاهده مى شود كه شاهنشاه از اینكه به دختر خود عشق مى ورزد، همواره مى كوشد تا این عشق را از نظر مردم پوشیده دارد، چون از مردم و مادرش خجلت مى كشد، و عاقبت اردشیر به تحریك مادرش كه زن جاه طلب و بدجنسى بود، به این كار اقدام مى ورزد.

 نکته:

لازم به ذکر است، یکی از منابع برای تاریخ نویسان امروزی ، سخنان نویسندگان یونانی می باشد.

پاسخ آقای آذرگشتسب , بیشتر دلالت دارد که این عمل صورت گرفته , هرچند که مخفیانه می باشد ، و ایشان در رد این مطلب سخنی را بیان نداشته اند.

نسبت به اینکه آقای آذر گشتسب در مقام پاسخ گویی و رد این مطلب هستند ، ولی جواب ایشان دال بر رد این مطلب نیست بلکه بر صورت گرفتن این ماجرا دلالت دارد.

۳-ازدواج قباد با دختر خود

موضوع ازدواج قباد با دخترش را اولین بار ((آگاتیس)) كه در عهد پادشاهى انوشیروان مى زیست ، عنوان نموده است كه قباد پدر انوشیروان با دختر خود به نام ((زنبق)) ازدواج كرده ولى بدین موضوع نه فردوسى روانشاد در شاهنامه اش اشاره كرده و نه تاریخ نویسان عرب و دیگر تاریخ نگاران و حتى پروفسور رالینون مترجم تاریخ هرودت به انگلیسى ، در این باره چیزى ننوشته است . اگر شبهه را قوى بگیریم ممكن است بگوئیم كه قباد تحت تأثیر آئین مزدك قرار گرفته و این كار را كرده است ، زیرا مى دانیم در زمان پادشاهى قباد، شخصى به نام مزدك پیدا شد و ادعاى پیامبرى نمود و عده اى از مردم ایران ، از جمله قباد، دین و آئین او را پذیرفتند.

دینى كه مزدك عرضه داشت بر اساس اشتراك در همه چیز دور مى زد. مزدك مى گفت: خداوند همه چیز را براى همگان آفریده است ، و نباید آن را به شخصى معین اختصاص داد. دین جدید با قوانین اشتراكى خود به اساس قانون مالكیت و زناشویى و مراسم و سنن خانوادگى ایرانیان لطمه بزرگى وارد نمود و آن را سست كرد.

پاسخ :آگاتیاس مى گوید: عمل ازدواج با محارم اخیرا در ایران پیدا شده و همه این خلاف قانونها و بى نظمى ها، در اثر تعلیمات دین مزدك در ایران پیدا شده بود كه با خلع قباد از پادشاهى و كشته شدن مزدك و مزدكیان ، ریشه كن شد ، و پیش از پادشاهى قباد و ظهور مزدك ، عمل ازدواج با محارم در ایران ، متداول نبوده و به قول آگاتیاس ، اخیرا شیوع یافته است.

نکته:

در پاسخ این مورد هم آقای آذرگشتسب این مطلب را از یونانیان می داند و همین را موجب رد آن می داند  با اینکه یکی از منابعی که در شناخت ایران باستان و تاریخ آن ، مورد استفاده موخان می باشد ، سخن یونانیون می باشد.

با اینکه آقای آذرگشتسب در مقام رد بحث ازدواج بامحارم هستند ، باز هم وقوع این ماجرا را اثبات می کنند که این مورد ازدواج با محارم صورت پذیرفته است.

چرا آقای آذرگشتسب در تمامی این موارد تاریخی که می خواهند این ادعا ها را رد کند ، آنها را اثبات می کنند ، این دلالت بر چه دارد؟ وجود ازدواج با محارم ، یا عدم وجود آن؟

 

پی نوشت:

1- سایت موبد کوروش نیکنام

2- کتاب نوروز تا نوروز, موبد کوروش نیکنام

3- مراسم مذهبی و آداب زرتشتیان, موبد اردشیر آذرگشسب.

اقسام مختلف سحر

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ وقتی سخن از سِحر به میان می‌آید، گویی سحر را به‌طور مطلق بکار می‌برند و این تفکر است که بیانگر واحد بودن سحر را در ذهن پرورش می‌دهد. اما باید دانست که سحر اقسامی دارد که هرکدام می‌تواند کاربردی خاص داشته باشد.
1- برخی از علوم امروزی که به‌وسیله آن‌ها از اخبار و وقایع طبیعی اطلاعاتی به دست می‌آید، درگذشته در زمره سحر به شمار می‌آمده است. از آن جمله می‌توان به سـحر مـنجّمان که از طریق نجوم درصـدد پیش‌گویی حوادث عالم بودند نام برد.
2- افـرادی دارای نفوس قوی کـه می‌توانند دیگران را سحر کنند. بعضی با ریاضت‌های غیرشرعی چنان قدرت روحی پیدا می‌کنند کـه به‌صرف اراده خود می‌توانند کارهای خارق‌العاده انـجام دهـند؛ مـثل بـازداشتن قـطار از حرکت که توسط برخی از مرتاضین هندی انجام می‌شود.
3- سحر به کمک اجنه و با تسخیر جن.[1] اجنّه موجودات لطیفی هستند که روی کره زمین زندگی می‌کنند. آنان روح مجرّد نیستند، بلکه چون از لطافت خاصی برخوردارند، می‌توانند خود را به هر شکلی درآورند. احضار اجنّه برای کسی مقدور است که اوراد خاصی را که شامل قسم دادن و صدازدن آن‌ها با اسم است، بداند و آن‌ها را مکّرر بخواند تا مجبور شوند در مـحلی کـه شخص احضار کننده می‌خواهد حاضر شوند. برخی از کسانی که مبادرت به احضار اجنّه می‌کنند اذعان می‌دارند که اجنّه نیز مثل ما انسان‌ها زندگی اجتماعی دارنـد؛ مـثلاً، پادشاه و فرماندار و اشتغال و مانند آن. ولی از جاهایی که انسان زندگی می‌کند فاصله می‌گیرند. احضار آن‌ها آسان و تسخیرشان همانند تسخیر حیوانات مشکل است و احـتیاج بـه ریاضت‌های خاص دارد. آن‌ها قابل‌دیدن و دارای ادیان مختلفی هستند. مؤمنان آن‌ها در انجام اعمال خلاف مثل جدایی انداختن بـین زن و شـوهر از مسخِّر خود اطاعت نمی‌کنند اما از اجنّه کفّار در هر امری و لو خلاف شرع می‌توان استفاده کرد. در سحر به کمک اجنه، از آن‌ها می‌خواهند که مثلاً به شخصی ضرری وارد کنند یا بلایی را بر سرش بیاورد یـا به‌واسطه اعمالی بین زن و شوهر جدایی بیندازند به‌واسطه دوستی با اجنّه همچنین می‌توان به آن‌ها دستور داد تا به‌واسطه جلب نظر آن‌ها دیگر اجنه نیز از او اطاعت کنند.
4- شعبده کـه عـبارت است از حـرکات سریعی که بیننده خیال می‌کند شعبده‌باز افعال عجیبی را انجام می‌دهد، درحالی‌که با سـرعت دست، از خطای چشم بیننده استفاده می‌کند.[2]
ازآنجاکه شعبده سبب کار خارق‌العاده‌ای نمی‌شود، بسیاری از علمای دین شـعبده را جـزو سـحر نمی‌دانند. این در حالی است که شعبده سبب خارق‌العاده‌ای ندارد، اما آنان معتقدند که نوعی چشم‌بندی است.
5- جلب قلوب مردم با عوام‌فریبی؛
6- سخن‌چینی؛
7- اعمال عجیب که از سـاختن آلات مـکانیکی بـر اساس حساب هندسی درست می‌شود؛ مثل مجسمه رقاص.
8- خواص عجیب بعضی مواد شیمیایی و ادویـه یا تدخین بعضی از گیاهان مثل حشیش که موجب زوال عقل می‌شود یا خـوردن بعضی از غذاها که مـوجب فـرح یا حزن بی‌دلیل می‌شود.
شیخ انصاری پس از ذکر این اقسام به نقل از بحارالانوار می‌گوید: روشن است که قسم چهارم تا هشتم سحر اصطلاحی نیست، بلکه اگر به آن‌ها «سحر» گفته شود، از باب مسامحه و مجاز است.[3]
9- علامه مجلسی در بحارالانوار چشم‌زخم را نیز جزو جادو می‌شمارد و در استدلال بر این مطلب می‌نویسد: هنگامی‌که چیزی در نظر انسان خوب جلوه کـند حـواس او در آن چیز متمرکز می‌شود و این از قدرت روحی شخص است که در اشیا یا اشخاص تأثیر می‌کند.[4]
مرحوم مجلسی در جای دیگری می‌نویسد: «انسان‌ها در این قدرت روحی متفاوت هستند؛ آن‌ها که از قدرت روحی بالاتری برخوردارند با دیدن چیزی که توجه آن‌ها را به خود جلب می‌کند، به‌خصوص بیش‌تر دیدنی‌ها، روحش در آن چیز اثر می‌گذارد و براثر خباثت باطنی که برخی دارند ضرری بر آن وارد می‌کنند. پس تأثیر متعلق به روح فرد است؛ همان‌گونه که مرتاض با صرف اراده می‌تواند وسیله‌ای را از حرکت بازبدارد. این‌گونه اشخاص نیز با دیدن چـیزی و جـلب شـدن توجهشان به آن می‌توانند در آن تأثیر بگذارند.[5]
بر این اساس، می‌توان چشم‌زخم را جزو قسم دوم (تأثیر نفس ساحر در مسحور) دانـست.
10- کـهانت که عملی است موجب اطاعت اجنّه از کاهن. به‌عبارت‌دیگر، شخص کاهن اجنّه را به خدمت می‌گیرد. باآنکه کهانت جادو نیست، ولی شبیه جادو هست.

پی‌نوشت:

[1]. مجلسی محمدباقر، بحارالانوار، چاپ دوم، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1403‌، ج 60، ص 4
[2]. همان، ص 32
[3]. کـلانتر سـید مـحمد، کتاب المکاسب للشیخ الاعظم الشیخ مرتضی انصاری، بیروت، منشورات مؤسسه النور للمطبوعات، 1410 ق،ج 3، ص 79
[4]. مجلسی محمدباقر، بحارالانوار، چاپ دوم، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1403‌، ج 60، ص 10
[5]. همان.